Londra’ya gitmeden önce erkek klasik giyime ve tarihine olan merakımdan ötürü bazı ikonik markalar hakkında araştırma yapmıştım. 1885 yılında kurulan Turnbull & Asser bu markalardan sadece bir tanesi idi. New York’ta bir ve Londra’da üç olmak üzere toplam dört mağazası olan T&A; ‘bespoke’ ve hazır giyim gömlek yapımında dünya çapında ün kazanmış bir marka olmanın haricinde erkek giyimi ile alakalı her şeyin satışının yapıldığı ve ‘made-to-measure’ takım elbise üreten bir kuruluş.

Uzmanlaştıkları alandan bahsetmek gerekir ise eğer ‘bespoke’ gömlek haricinde ‘bespoke’ papyon ve kravat yapımlarını da eklemek gerekir. 1903 senesinden beri dünyaca meşhur ayakkabı ve gömlek yapımcılarının bulunduğu ‘Jermyn Street – Jermyn Sokağı’ ile ‘Bury Street – Bury Sokağı’nın’ kesiştiği köşede yan yana biri tamamen ‘bespoke’ diğeri hazır giyim mağazası olmak üzere iki mağazası var.

Erkek giyim sektöründe ‘Jermyn Sokağı’ en prestijli yerlerden bir tanesi - St. James’s Meydanı’nın kalbinde. Sokağın tarihi 300 yıl öncesine kadar gidiyor. Çok da uzun bir sokak olmamasına rağmen tüm mağazaların daha doğrusu vitrinlerin insanı içeri davet eden büyüleyici bir atmosferi var. Bu da sokağı keşit etmek isteyenler için (benim gibi) ekstra zaman harcamak anlamına geliyor.

‘Jermyn Sokağı’ her ne kadar ayakkabıcı ve gömlekçiler ile anılsada sokak boyunca erkek giyimi ile ilgili farklı şeyler de bulmak mümkün. Şapka yapımcıları (Bates Hats gibi), bazı butik markaların mağazaları (John Smedley gibi), terziler, şemsiye ve baston yapımcıları. Bunlara ek olarak; galeriler, şarap ve peynir satan yerler de var. Aslında tamamen hayat tarzı olarak hedonist bir yaşam biçimini benimsemiş insanların sokağı da denebilir. (Tabii bu benim şahsi düşüncem.) Hepsinden önemlisi tüm bu markaların en az Jermyn Sokağı kadar derin bir tarihe sahip olmaları.

Turnbull & Asser ilk olarak (1885 yılında) Piccadilly Caddesi ile Jermyn Sokağı arasındaki pasajda gösterişsiz bir mağaza olarak işe başladı. İlk kurulduğu dönemlerde gömlekçi, eldivenci ve çorapçı (hosier) olarak anılıyordu. Şu anki mağazalarına ise 1903 senesinde geçti. Gömlek, papyon, kravat ve diğer giyim ürünlerinin satışının haricinde ipek, flanel, kaşmir, pamuk/koton ve yünlü kumaşlardan sabahlık ve pijama satışı da var.

Gömlek yapımındaki liderlik pozisyonuna ulaştığı dönem boyunca sayısız ünlü ve bir o kadar önemli müşteri yelpazesine sahip oldu. Bunun içinde politikacılar da var, film aktörleri ve yönetmenleri de var. Ronald Reagan ve Winston Churchill politika sahnesinden sadece iki tanesi. Sinema endüstrisinden bahsedecek olursak eğer bir çok kişi T&A imzası taşıyan gömlekler giydi ve giymeye devam ediyor. Robert Redford’un 1974 yapımı ‘The Great Gatsby’de giydiği gömlekler T&A tarafından yapıldı. Ek olarak Terence Young, John Schlesinger, Sean Connery, Pierce Brosnan ve Daniel Craig bunlardan sadece birkaçı.

T&A’e gitmeden önce birkaç gömlek sipariş etmeyi kafama koymuştum. İlk olarak tüm terzilerin veya özel dikim hizmeti veren yerlerde çalışan kişilerin yaptığı gibi benimle sohbet etmeye ve hayat tarzım hakkında bir şeyler öğrenmeye çalıştılar. Yöneltilen sorular daha çok ne iş yaptığım ile, neye ihtiyacım olduğu ve sipariş edeceğim şeyleri nerede giyeceğim ile ilgiliydi.

İkinci aşama ölçülerimin alınıp, sipariş formuna not edilmesi ile devam etti ve daha sonra kumaş – desen seçimi, yaka – manşet ve diğer detayların belirlenmesi oldu. Tabii burada dikkat edilmesi gereken şey, ölçü alınırken ölçüyü alan kişiye vücutta ki kusurlu yerlerin belirtilmesi. (Bir omuz diğer omuza göre daha düşük olabilir, bunu belirtmek gerekir ki gömlek veya yapılan şey her ne ise ona göre yapılsın. Aksi takdirde bir kere yapıldıktan sonra geri dönüş olmayabilir.)

Daha sonra ki süreç benim ölçülerimden kağıt şablonun – kalıbın (paper pattern) çıkartılması ve ilk gömleğin (numune – örnek gömleğin) yapılması idi. Numune gömleği teslim almam 4 ila 5 hafta gibi bir zaman aldı. Teslim alırken benden istedikleri 3 kere giyip, 3 kere makinede yıkamamdı ki yapım sürecini ilk buluşmada anlatmışlardı. Bunu istemelerinin sebebi ise ilk birkaç yıkamada yaka ve manşet kısımlarının her zaman için az da olsa çekmesi. Bu süreçten sonra numune gömlekten memnunsam diğer gömleklerin yapımına başlanacaktı. Yaklaşık 2 hafta gibi bir süre sonra numune gömlekten memnun olduğumu iletince diğer siparişlerin yapımına geçtiler ve bu da 4 ila 5 hafta aldı.

Toplamda 12 hafta gibi bir süre geçtikten sonra tüm siparişleri teslim aldım ama beklediğim süreye değdi. Kalıp ve kullanılan materyaller, bunlara ek olarak servis gayet tatmin edici idi. Gömleklere ilave olarak bir tane de siyah-beyaz puantiyeli ‘bespoke’ kravat (teslim süresi 3 ila 4 hafta) sipariş ettim, çünkü papyon ve kravat yapımında da gömlek yapımında ki uzmanlıkları kadar iyi olduklarını çeşitli blog ve diğer mecraalardan biliyordum.

Burada önemli bir ayrıntıdan bahsetmek istiyorum. İlk siparişlerde minimum 6 gömlek yaptırtma zorunluluğu var ama bu sadece ilk sefer için geçerli. Bu adımı geçtikten sonra sipariş adedi ile ilgili bir kısıtlama yok.